Pompeje – miasto wydarte popiołom

pompeje - wezuwiuszWulkan Wezuwiusz

Dziś zabierzemy Was do pewnego włoskiego miasta przysypanego przez wiele wieków grubą warstwą popiołu. Pompeje, bo i nich mowa, fascynują i niesamowicie pobudzają wyobraźnię. Jak dziś wygląda miasto? Co dokładnie wydarzyło się w Pompejach? Jak przygotować się do zwiedzania? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w tym tekście.

Wezuwiusz

Sprawcą zniszczenia Pompei był jedyny czynny wulkan na lądzie europejskim – Wezuwiusz (1277 m). Ostatni jego wybuch zanotowano jednak dość dawno, bo w 1944 roku. Wybuch Wezuwiusza, o którym zaraz opowiemy, doprowadził do zagłady nie tylko Pompei, ale również Herkulanum i Stabiae. Dziś u podnóży tego wulkanu toczy się normalne życie. Rosną gaje kasztanowe, sady, a także znajdziemy wiele winnic.

Wezuwiusz – zwiedzanie

Jeśli interesuje Was wejście na Wezuwiusz, możecie bezpośrednio dojechać autobusem z Pompejów albo wybrać kolejkę Circumvesuviana do Ercolano (stacja Ercolano Scavi) i stamtąd podjechać autobusem. Na szczycie będziecie w ok. 40 min, a szlak jest dość szeroki i wygodny. Na górze widoki nie są co prawda oszałamiające, ale taka wycieczka powinna spodobać się osobom, które lubią wulkaniczne krajobrazy.

Wezuwiusz
Wezuwiusz

Pompeje

Pompeje (Pompei) były jednym z najprężniej działających miast, które dodatkowo miało podpisaną umowę o układzie sojuszniczym z Rzymem. Zobowiązywał się on do pomocy militarnej, a zostawiał miastu swobodę i autonomię polityczno-gospodarczą.

Dziś Pompeje są jedną z najchętniej odwiedzanych atrakcji we Włoszech. Zabytki tego niegdyś 20-tysięcznego miasta zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Pompeje leżą ok. 25 km od Neapolu i mogą być świetnym pomysłem na wycieczkę jednodniową ze stolicy regionu Kampania.

Co wydarzyło się w Pompejach?

Jest 24 sierpnia 79 n.e. Pompeje budzą się ze snu. Nic nie zapowiada tragedii, która ma nadejść. Mieszkańcy są zadowoleni z miejsca, w którym żyją. Pompeje są naprawdę porządnie zurbanizowanym jak na tamte czasy ośrodkiem. Pod ulicami zrobiono kanalizację, do domów i innych budynków doprowadzono wodę za pomocą akweduktów, a każdy dom posiadał dodatkowo zbiornik gromadzący deszczówkę. Budynki użyteczności publicznej były rozlokowane w mieście pod względem ich funkcjonalności. Pompeje były też jednym z największych portów morskich swoich czasów, co niewątpliwie miało wpływ na świetnie prosperujący handel, a przez to na bogactwo mieszkańców.

Niespodziewanie około południa z wznoszącego się kilka kilometrów dalej wulkanu zaczynają strzelać w górę języki ognia, a następnie w niebo unosi się czarny dym i masa popiołów. Te ostatnie spadają na pobliskie miasta, w tym i na Pompeje. Gorące skały powodują powstawanie pożarów, pył wulkaniczny osiada na budowlach powodując ich zapadanie się, a trujące gazy uśmiercają mieszkańców miasta. Po trzech dniach erupcji Pompeje pokryte są już ok. 6-metrową warstwą popiołów i nie ma tam już żywych ludzi ani zwierząt.

Siła wybuchu była ogromna. Wyobraźcie sobie, że Wezuwiusz wyrzucił popioły na wysokość 20 km (!), które dotarły nad Rzym i przesłoniły słońce. Niektóre źródła podają, że wiatr zaniósł je nawet nad kontynent afrykański. Ile osób zginęło podczas tragedii, jaka miała miejsce w Pompejach? Do dzisiaj nie wiadomo. Podczas wykopalisk odkryto już ponad 2000 ciał, ale sądzi się, że ofiar było ok. 6000.

Badania i artefakty

Badania i wykopaliska archeologiczne zaczęto prowadzić w Pompejach dopiero od XVIII wieku, a wszystkie zgromadzone artefakty przekazywane są do neapolitańskiego Muzeum Narodowego. Wśród zgromadzonych tam eksponatów znajdziemy liczne rzeźby, przedmioty codziennego użytku oraz typowo artystyczne dekoracje.

Na nas największe wrażenie zrobiły odlewy ciał mieszkańców Pompei. Jak je zdobyto? Otóż w niewielkie otwory wlewano gips (później przezroczyste tworzywo) i czekano, aż zastygnie. Po zdjęciu warstwy popiołu otrzymywano odlew ofiary wybuchu wulkanu. W odlewach wykonanych z przeźroczystego tworzywa widać nawet zastygłe szczątki kości ofiar.

Zwiedzanie Pompejów

Po wejściu poruszamy się dobrze zachowanymi ulicami. Uwaga na wysokie krawężniki. Na początek dochodzimy do Forum, czyli dużego placu, na którym wznoszą się kolumny.

Forum

Przy Forum usytuowano budynki urzędników, kulturalne oraz hale targowe. Znajdują się tam też posągi znamienitych obywateli miasta oraz mównica.

Wokół Forum wznosiły się świątynia Larów, świątynia Wespaziana, budynek Eumachii (wybudowany dla rzemieślników), Macellum (czyli hala targowa) oraz Comitium (będące miejscem przeprowadzania wyborów).

Wybrane budynki – co warto zobaczyć

Z ważniejszych budynków znajdujących się na terenie miasta-wykopaliska można jeszcze wymienić:

  • Teatr Wielki – z rozpościeraną osłoną dla publiczności i koszarami gladiatorów
  • Amfiteatr – zbudowany w 80 r. p.n.e. mógł pomieścić 12 tys. widzów, jest jednym z najstarszych i najlepiej zachowanych obiektów tego typu
  • Starą Bazylikę – została zniszczona podczas silnego trzęsienia ziemi i do momentu wybuchu wulkanu nie zdążono jeszcze jej odbudować
  • Świątynię Apollina
  • Termy miejskie – z szatniami oraz… ogrzewaniem podłogowym.

Domy mieszkalne

Poza tym w Pompejach znajduje się wiele dość dobrze zachowanych domów mieszkalnych, przy których nawet te większe dzisiejsze wille wydają się małymi domkami-zabawkami. Do ważniejszych z domów mieszkalnych zaliczyć można dom Fauna (od figurki tańczącego fauna przy jego wejściu), dom bogatych kupców Wettiuszów czy też dom Dramaturga. Tyle z ważniejszych budynków, chyba że wspomnimy jeszcze o… domu publicznym.

Wiele z opisanych przeze nas budynków ma dość dobrze, biorąc pod uwagę ich wiek, zachowane mozaiki podłogowe oraz freski na ścianach.

Pompeje - Amfiteatr
Pompeje – Amfiteatr

Pompeje – co warto wiedzieć przed zwiedzaniem

Samo zwiedzanie miasta zajmuje około 2-3 godzin w zależności od ilości zwiedzających grup. Kupując bilet, otrzymaliśmy małą książeczkę i mapę z poszczególnymi obiektami, które były pomocne w orientacji.

Pamiętajcie o nakryciu głowy, okularach przeciwsłonecznych, kremie z filtrem, butach na twardej podeszwie i zapasie wody. Ulice Pompejów są spalone słońcem, a teren jest w większości odsłonięty, więc nie ma możliwości schowania się w cieniu. Miłą niespodzianką jest to, że stojące przy ulicach fontanny z kranami pozwalają na uzupełnianie butelek z wodą pitną. Chwilę wytchnienia między drzewami znajdziecie w północnej części miasta oraz w okolicach amfiteatru.

Uczulamy, że jeśli kupicie cokolwiek przy wejściu do scavi, to przepłacicie kilkukrotnie. Stąd przed zwiedzaniem proponujemy zaopatrzyć się wcześniej w jednym z supermarketów.

Pompeje – bilety i godziny otwarcia

Godziny otwarcia:
IV – X: poniedziałek – piątek 9:00 – 19:30 (ostatnie wejście o 18:00), sobota – niedziela 8:30 – 19:30 (ostatnie wejście o 18:00)
XI – III: poniedziałek – piątek 9:00 – 17:00 (ostatnie wejście o 15:30), sobota – niedziela 8:30 – 17:00 (ostatnie wejście o 15:30)
Bilet normalny: 16 euro

Więcej informacji o biletach i godzinach otwarcia znajdziecie na tej stronie.

Odwiedzające Pompeje tłumy powodują zniszczenia, gdyż większość obiektów nie jest odgrodzona od zwiedzających. Turyści pozostawiają też po sobie masę śmieci. Z drugiej jednak strony gdyby nie pieniądze zgromadzone ze sprzedaży biletów, nie można by prowadzić tak rozległych prac archeologiczno-badawczych. My byliśmy zachwyceni Pompejami i z przyjemnością byśmy do nich wrócili.

2 Comments

Powiedz nam, co sądzisz o tym artykule